Mehmet Çorbacı

Mehmet Çorbacı

GECMİŞTEN GÜNÜMÜZE HURMALIK (ANDRA) KÖYÜ

Köyümüzün kuruluşu 1700 lü yıllara dayanmakta olup Çorbacıoğlu ve Mollamehmetoğlu akrabaları tarafından kurulduğu ve birkaç yıl içinde Yetimler ve Küsküoğlu aileleri göç etmek suretiyle Hurmalık köyüne gelmişlerdir.Bu dört akrabaya HÜSAMANLAR denilir.Bu dört akraban zaman zaman köye gelen diğer akraba gruplarına köyün işlenmemiş tarıma elverişsiz arazı parçalarını bölüştürmüşlerdir. Her zaman köyün idaresi bu dört akraba tarafından dönüşümlü olarak düzgün bir şekilde günümüze kadar gelmiştir.Köy Rize-Erzurum ipek yolu üzerinde olduğundan zamanla iskanlaşma olmuştur.Köy Çayırlı köyünün kısmi yerleri, Andra karyesi (köyü), Taserek (Esentepe köyü) , Kayabaşı , Soğuksu (Çuhma ) köyünden müteşekkildi.
Bugunkü köy olarak Esentepe Köyü de Andra köyü kurulmadan evvel AKDOĞAN, KONT aileleri bundan daha evvelde Rumların yaşadığı hatta yakın tarihlere kadar kilise kalintılarının günümüze kadar geldigi Taserek mahallemız Esentepe Köyünde 18. yuzyıl sonunda Osmanli Rus harbınde Rus kuvvetlerının karargahı veya boluk muhadili olarak yakın tarıhte 31.12.1979 tarıhınde vefat eden harp malulu Ahmet BUYUK (Topal) Rusca tercumanlık yaptıgı Rus askerlerının bilakıs Ermenı ırkından olanlar ıskence ve zulumleri koyde komutan olan yuzbasıye ıntıkal ettırdıgı musbet netıceler aldıgı görülmüştür Köyümüzde, Osmanlı devletinin son zamanlarında Rusya,Batum ve Gürcistan’a andranın uyanık erkeklerinin gurbette para kazanmak ıçin gittiği bilinmektedir. Genelde eski andralı erkeklerin normal gelirleri kazancları vardı aşırı fakir olan yoktu Köyde mısır, fasulye
kabak, patetes ve kısmı yerlerde fındık, hobi olarak arıcılık yapılırdı. Kendir yetiştirilip ilerleyen zamanlarda köyün duayeni olan Kerım KÜSKÜ tarafından kurulan su gücüyle çalışan iplik yapım atölyesi kurulmustur. Köyümüzde ilk olarak kurulan atolyede bazı çalışmalar yapıldığı bilinmekte olup bu atölyenın neden kapatıldığı bilinmemektedır.
Köyün gelişimi, geçim sıkıntısı ile Köy nüfusunun büyük bir bölümünün İstanbul Anadolu yakasına göc etmesiyle baslanmıştır.1960 yılindan sonra da bazı köy sakinleri Avrupaya-Almanya-Hollanda’ya calışmaya ve orada daimi ikamet etmeye başlamışlardır. Köyden göç etme 1975 ten sonra dahada sıklaşmiştır .1945 de ÇORBACIOGLU akrabasından 6 hane Adapazarı merkez ve merkez köylerine temelli olarak göç etmiştir. Köyün geçim sıkıntısı nedeniyle bu kadar göç vermesinden ötürü köyümüzde bulunan Medrese ve daha sonraki yıllarda da ilkokul ögrencisız kalmıştır. Kalan öğrencilerın sayısı ve eğitim kapasitesinin düşük olması nedeniylede taşimalı eğitime geçilmiştir. Köyümüzde merkez camii lojmanına bagli köy odası, muhtarlık odası ve köy misafir evi bulunmaktadır. Köyümüzdee tarihi eser olarak bilinen merkez köy camisinin yapımına 1896 yılında baslanmiştır. Uzun zaman seferberlik nedeniyle yarm kalmıştır. Yapımında kesme tas kullanılmış olup kubbesi ahşaptan yapılmıştı. Köyün kuruluş tarihinde köyde heyelan yerı olarak bilinen KORKOTLAR meydanına ahşap bir cami ve yanında küçük bir medrese yapılmıştı. Zamanla bu cami ve medrese yıkılmış ve şu anda bugünkü caminin bulundugu yere yapılmıştır.1905 yılında câmi ibadete açılmıştır.Şu an câmi minaresinin bulundugu yerde uzun yıllar eğitime açık bir medresenin bulundugu ve cumhuriyetle 1 kasım 1928 harf ınkılabı devrımıyle medrese kapatılmış İlkögretime başlanılmıştir
500 metre kare alanda yapilan cami 180 cemaat kapasitelidır. 1957-58 yıllarında iki şerefeli bır minare inşa edilmiştir.Bu minarede günümüz tasçılık işçiligi ve Osmanlı tasçilik esıntileri göze çarpmaktadır. Camiye yapılan onarımlarla caminin iç kısmı çinilerle kaplanmiş ahşap olan kubbe beton kubbe olarak yapılmıştır. Caminin imam lojmanı ,abdest alma şadırvanı, okuma ve oturma bölümleri ve gasilhanesı bulunmaktadır.


Köyde günümüze kadar gelen birkaç tane kagir 100 yıllik evler kalmış olup kesme tastan ve ahşaptan yapılmıs evler vardır. Koyde 70-80 yıl evvelden kalma taş kesme yapımı HUSAMAN değirmeni bulunmaktatır. Bu değirmen çeşitli zaman dilimlerinde onarım görmüştur. Köy ırmağının muhtelif yerlerinde dört adet daha değirmen bulunmaktadır. Bunların bazıları halen kullanılmakta olup bazıları kullanım dışıdır.
Köyde genelde dağlık bir arazi yapısı bulunmaktadır. Köye Rize İspir yolundan dik olarak çıkılır. Köy Rize iline 37 km, Kalkandere ilçesine 15 km uzaklıktadır.Köy merkez camiinde rakım 432 metredir.Köyde saglik ocaği bulunmaktadır.1941 de yapilan su şebekesıyle her haneye borularla su getirilmiştir. Kanalizasyon olmayıp foseptik çukurlar bulunmaktadır. Köyde bulunanların önemli geçim kaynağı çaydır. Eskilerde köyde hayvancılık yapılmaktaydı. Günümüzde parmakla sayılabılecek büyük baş hayvan bulunmaktatır. Köy halkının yiyeceklerinin bir çogunu satın alma suretiyle bir kısmını kendi tarlalarından saglamaktadırlar. Bunlara örnek olarak taze fasulye, maydonoz, kıvırcık ve salatalık verilebilir. Aynı zamanda Karadenizin simgeleri arasında yer alan karalahana her ailenın bahçelerınde ve tarlasında bulunur. Sık meyva olarak hemen hemen her koyde olabilecei gibi elma,armut,kiraz,erik,incir,Trabzon hurması ve karadenize has olan karayemiş göze çarpmaktadır

Köyün iklimi belırgın karadeniz iklimidir.Yazları ve kışları yağışlıdır.Kış aylarında sık sık kar yağmasına rağmen iklimin ılık olması ile karlar uzun zaman kalmadan kolaylıkla erir.
Yaz ayları çok nemli olduğu için ve çis denilen ince yağmurlu havalar hakimdir. Yağmurlar bazen şiddetli yağarlar. Köyün yol ve arazilerine büyük zarar verirler. Temmuz aylarında yağışlar dahada artar. Ekim ve Kasım aylarında havalar nisbeten diğer aylara göre daha iyidir. Kış ayları yağışlı olmasına rağmen çok soğuk değildir
Köydeki Mahalleler ; Korkotlar , Sırt , Kabanlar , Yetimler , Ardallar , Kofeça , Ağa sırtı gibi mahalleler olup köyde yaşayan ve bilinen SOY isimler Akyıldız , Ardal , Aydın , Bayar , Büyük , Çelik , Çorbacı , Demirci , Kumbaracı , Küskü , Mollamehmetoğlu , Onur , Öksüz , Özbek , Özdemirci , Şeref , Turgut , Yavuz ve Yıldırım soyadı taşıyan aileler yaşamaktadır

Köyde yaşayan sülaleler

1- ÇORBACIOĞULLARI 2- MOLLAMEHMETOĞULLARI 3- BÜYÜKOĞULLARI (YETİMLER) 4- KÜSKÜOĞULLARI 5- DEMİRCİOĞULLARI 6- ÖKSÜZOĞULLARI 7- ŞERİFOĞULLARI 8-KALYONCUOĞULLARI 9- MEMİŞOĞULLARI 10- MOLLAİSMAİLOĞULLARI 11- ARDALOĞULLARI
Köy halkımızın büyük bir bölümünün İstanbul’a göç etmesi ve yerleşim yeri olarak Kadıköy ilçesını seçmelerinin ardından Hurmalık köylülerinin yıllar içinde göçlerin artmasıyle birlik beraberlik ve dayanışma unsurunu buradada göstermek adına 2000 yılında toplanarak Kadıköy ilçesinde Rize Kalkandere Hurmalık Köyü Kültür ve Yardımlaşma derneginin kuruluşu için ilk adım Mehmet ÇORBACI, Yalçın KÜSKÜ,Enes ÖKSÜZ, Muhammed AYAZ, İrfan YAVUZ , Harun BÜYÜK, İsmail ŞEREF, Kemal BAYAR ,Hayrullah KENAN, kurucular olarak attılar.2000 yılında kurulan Derneğimiz Hurmalık Köylülerı olarak tüm hemşerilerimiz arasında yakınlaşma yardımlaşma dayanışma esas ilke olarak kabul edip gelenek göreneklerimizi gelecek nesilleerimize aktarmak için çalişmalara başlamiştır.Birlik beraberligi kalıcı hale getirmek adına dernek kurucuları olarak Yönetim Kurulumuz, üyelerımizi ve köy halkını derneğimizin çatısı altında toplayarak iyi bir mucadele vermelıyız Ne yazık ki bu azim dernek kurulduğu zamankı gibi olmamaktadır Bizler dernek çatısı altında gerçekleştirmemiz gereken kültürel sosyal faaliyetler ile bir arada olmanın çoşkusunu sevincini ve birlik beraberlik içinde hareket edebilmenin haklı gururunu yaşamalıyız. Dernek kuruluşunu takip eden bırkaç yıl iyi bir faaliyet yaptıgı halde birkaç çalışma devresinden sonra faaliyetlerin cılız oldugu, kuruluş şevki olmadıgı görülmektedir Kadiköy dernek merkezınde faaliyet iyi olmakla beraber köyümüze dönük aktif faaliyet yoktur .Bu açıgı şu anda görevde bulunan köy muhtarı Şaban ARDAL aktif çalişmalarda köye faydalı girişimlerde bulunarak aşılması mumkun olmayan araba yollarının açılımını eski yolların genişletilmesi ve onarımındakı öncülüğüyle göstermektedir.

Mehmet ÇORBACI
Kadıköy - İstanbul

Dernek

DERNEK KURUCULARI

1 - Mehmet ÇORBACI : Başkan

2 - Enes ÖKSÜZ : B.Vekili

3 - İrfan YAVUZ : B.Vekili

4 - Harun BÜYÜK : Sekreter

5 - Yalçın KÜSKÜ : Muhasip

6 - Muhammed AYAZ : Veznedar

7 - Kemal BAYAR : Üye

8 - İsmail ŞEREF : Üye

9 - Hayrullah KENAN : Üye

• Yalçın KÜSKÜ
• Hüseyin KUMPARACI (Konti)
• Kemal ŞEREF
• Birol BÜYÜK
• Mehmet ÇORBACI
• İrfan BÜYÜK

• Hayrullah YILDIRIM
• Mehmet ÇORBACI
• Şaban ARDAL ( Muhtar )
• Faruk YILDIRIM
• Süleyman KÜSKÜ ( Fahri )

• Kemal ŞEREF
• Mehmet ÇORBACI
• İlyas AYAZ
• Osman Ali ŞEREF
• Faruk YILDIRIM

Köy Resimleri

HURMALIK KÖYÜ'NDE (ANDRA) CEMİYETÇİLİK

RİZE KALKANDERE

HURMALIK KÖYÜ'NDE (ANDRA)
CEMİYETÇİLİK




Köyün Kısa Tarihi

Hurmalık Köyü'nün kuruluş tarihi kesin olarak bilinmemekle beraber, günümüzden 250-275 yıl önceye dayandığı tahmin edilmektedir. Bazı akrabaların küçük aile bireylerinin, Kufara-Korkotlar mevkiinde 5 haneden müteşekkil olarak köyü kurduklarını, zamanla artma ve göç etme suretiyle köyün bugünkü hâline geldiği söylenmektedir. Göçler Erzurum (Kuraisebe) İkizdere, Artvin tarafından gerçekleşmiştir.
İnsanlar tarihin her evresinde su bulunan yerlere yerleşmeye çalışmışlardır. Eskilerin anlattığına göre köyümüz, yaşadıkları yerlerde yaygınlaşan sıtmadan kaçanlar tarafından kurulmuştur. İnsanlardan uzak, rahat ve huzur içinde yaşamaları için de özellikle gözden uzak bu yerleri seçmişlerdir. Bunun için de Kufara'da bulunan, o zamanın gür ve temiz olan akarsuyunun etrafında kümelenmişler ve orada yaşamaya başlamışlardır.
Köy halkı, köyün çok az düzlük olan heyelân bölgesi Korkotlar mevkiinde ahşap ve iki katlı olarak bir cami inşa ederler. Köyde daha önceleri Rum-Pontus İmparatorluğu'na bağlı Rumlar yaşamaktaydı. Rumlar Lavlo mevkii ve çevrelerinde ikamet etmekteydi. Taserek adlı mevkide ise bir kiliseleri vardı. Bu kilisenin kalıntıları yakın tarihe kadar ulaşmıştır. Hatta Niko ve Koço adlı soğuk demir ustalarının isimleri bugün bile anılmaktadır. 1876 Trabzon Sâlnamesi'nde, çok yakın bir tarihe kadar köyümüzün adı Andra olarak geçmekteydi. Aynı kaynakta Andra'nın, Rumca'dan geldiği ifade edilmektedir.

Köyde Eğitim Hayatı

Andra yerleşim yerinin resmen köy statüsüne ne zaman kavuştuğu kesin olarak bilinmemekle beraber, Korkotlar mevkiindeki caminin bitişiğinde inşa edilmiş medresede İslâmi ilimlerin tedris edildiği bilinmektedir. Medresede eğitim Cumhuriyet'in ilânına kadar devam etmiş, Harf İnkılâbı sonrasında ise bugünkü lâik eğitime devam edilmiştir.
1940-41 yıllarında, köy halkı kendi imkânlarıyla ve imece usûlüyle dört sınıflı bir ilkokul inşa etmiş ve binayı Maarif'e bağışlamıştır. Şu anda Of ilçesine bağlı Ağaçseven (Samri), Başköy (Keler) adlı köyler ile Andra'nın sınır komşuları Çayırlı, Kayabaşı ve Soğuksu köylerinin çocukları çok uzun yıllar bu okulda eğitim ve öğretimine devam etmişlerdir.
Köyümüzdün bazı insanları önce medrese eğitimi, ardından da laik eğitim görmüşlerdir. Köyümüzde günümüze kadar eğitim almış ve her branşta yetişmiş çok sayıda insan vardır. Bu yüzden de köyümüzde cemiyetçilik faaliyetlerinin tarihi Cumhuriyet'in ilk yıllarına kadar kadar uzanır.
Köyümüzde her dönemde değişik amaç ve hedeflerle çeşitli dernekler kurulmuştur. İlginç olan ise şudur: Belli amaçlar için kurulan bu dernekler, sözkonusu hedeflerine ulaşınca faaliyetlerine son vermiştir.

İlk Derneğin Teşekkülü

Eski adı Kayabaşı, yeni adı Hurmalık olan köyümüzde ilk dernek 1939 yılında kurulmuştur. Bu kurucuların kimler ve kaç kişi olduklarına dair elimizde kesin bilgi yoktur. Fakat Çoruh Gazetesi'nde yayımladıkları cemiyet nizamnamesinde okunan kısımlarında İlyas Küskü (Hafız), İsmail Büyük (Yetim) İsmail Şeref, İbrahim Çorbacı, (Topal) Muhammed Demirci (Karamehmet), Muhammed Yavuz (Küçük Mehmet), Hacı Ali Çorbacı, Ali Aycibin (Hacı Ali), Muhammed Kalyoncu (Topal), Fahrettin Küskü isimleri kayıtlıdır. Bu cemiyet köyümüzde bir Kur'an Kursu açılması için kurulmuştur.
Cemiyetin kurulmasının üzerinden çok geçmeden gerçekten de köyümüzde bir Kur'an Kursu açılmış, bu kursta birçok hafız yetişmiş ve bazıları da kısmi icazetname almışlardır. Kursun hocası Vardalı Hafız Hüseyin, öğrenci yetiştirme hususunda çok kabiliyetli bir zattı. Fakat kurs, onun bazı şahsi ihtirasları yüzünden kapanmak durumunda kalmıştır. 5 kasım 1960 tarihinde 3512 sayılı cemiyetler kanuna göre kurulan cemiyet 25 aralık 1962 de Kalkandere Kaymakamlık makamının onayı Kalkandere müftülüğü izni ile cemiyet tarafından açılan Kur’an Kursu hocası olarak Hüseyin Mollamehmetoğlu tayin edilmişti. Kurs eğitimine başlamış fakat kurs hocasının riayetsizlik göstermesi sebebiyle kapatılmıştı.Bu kursun eğitim süresince yetişmiş ve icazete hak kazanmış hiçbir öğrencisi bulunmamaktadır.
5 Kasım 1960 tarihinde 3512 sayılı Cemiyetler Kanunu'na uygun bir biçimde kurulan Kalkandere Kayabaşı Köyü Merkez İlkokulu ve Camii Kalkındırma Cemiyeti, 18 Temmuz 1972 tarihine kadar faaliyetlerine devam etmiştir. Cemiyetin kurucuları Faik Yavuz, Mesut Çorbacı, Veysel Şeref, Hüseyin Ardal, Aziz Büyük, Osman Öksüz, İbrahim Küskü, Ahmet Turgut ve Mustafa Şeref (Polis)'dir.

Köyümüzün Su Çalışmaları

Hurmalık Köyü'nde kurulan başka bir dernek de köyün içme suyunu tanzim ve taksim amacıyla faaliyet göstermiştir. 1940'lı yıllarda kurulan bu dernek, köyün belli başlı mahallelerinde bir çeşme yaptırmış, suyu borularla bu çeşmelere ulaştırarak içme suyu dağıtımını gerçekleştirmiştir. Hatta bu su şebekesi için, o dönemde Rize şehir merkezinde bile bulunmayan galvenizli borular kullanılmıştır.
Bu boruların hikâyesi de epeyce ilginçtir.
Galvenizli boruların parası önce köy halkından toplanmış, ardından İstanbul'da tüccarlık yapan bir musevinin yardımıyla, uzun yıllar bekledikten sonra İngiltere'den getirtilebilmiştir. 1943'de gelen galvenizli borular, İstanbul Karaköy'de de nedense uzun zaman bekletilmiş, ardından vapurla Rize'ye getirilmiştir. Sonra da borular Rize'den köye kadar halkın bizzat omuzlarında taşıması yoluyla getirilmiştir.
Yukarıda da değinildiği gibi, köyün farklı mevkilerindeki çıkma suların borularla musluklara ulaşıncaya kadar geçirdiği bütün safhalar, su dinlenme depolarının inşası, çeşmelerin inşası, boruların taşınması, yani gerekli bütün işler, köy halkının parasıyla ve emeğiyle gerçekleştirilmiştir. Hâlen daha bu su şebekesi kullanılmakta, gerektiğinde, yine imece usûlüyle gerekli ilâvelerle geliştirilmektedir.
1944 tarihinde maslakları ve su depolarını Hacı Fahri Küskü, Nuri Büyük ve Ömer Büyük (Yetim) yapmıştır. Su şebekesinin galvenizli borularının eklenmesi işini ise Rüştü Ardal gerçekleştirmiştir. Köyün içme suyu şebekesi, köylünün uzun yıllarını alan çalışmalar neticesinde, natamam bir şekilde, ancak belli bir yere kadar getirilebilmiştir.
1960 yılına kadar köyün resmi adı Kayabaşı idi. O yüzden de 1 Mayıs 1952 yılında kurulan derneğin adı da Kayabaşı Köyü İmar ve Kalkındırma Derneği'dir. Bu derneğin amacı, yine köyün su şebekesiyle ilgilenmek; köye yeni sular getirmek ve şebekeye ilâveler yapmaktı. Ayrıca bu dernek, köyün camiini onarmak, cami lojmanı inşa etmek ve camiye bir de minare yaptırmak amacındaydı.
Bu cemiyetin kurucuları ise İsmail Büyük (Yetim), mehmet Büyük (Yetim), Hüseyin Büyük (Yetim), Ali Çorbacı, Ahmet Şeref (Boci), Dursunali Şeref (Reziye), Muhammed Ayaz (Topal) ve Fahri Küskü'dür.

12 Eyül Darbesinin Etkileri

1630 sayılı Dernekler Kanunu'na göre 14 Eylül 1973 yılında kurulan Kalkandere Hurmalık Köyü Kalkındırma Cemiyeti ise köyün bütün ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla teşekkül edilmiştir. Köyün en baştaki ihtiyaçları ise su, yol ve okul yapmaktır. Dernek bu ihtiyaçları kısa zamanda hâl yoluna koymak için kurulmuştur.
Dernek kurucuları Mehmet Çorbacı, Süleyman Büyük, Mehmet Akyıldız, Arif Şeref, Hasan Çelik, Cemil Büyük ve Sedat Onur'dan müteşekkildir.
Bu dernek, köyün mevcut yolunun onarımını, caminin tamir ve bakımını gerçekleştirmiş, bunların yanında su şebekesine ilâveler yaptırarak bakımını gerçekleştirmek gibi faaliyetlerde bulunmuştur. 12 Eylül askeri darbesiyle, ülkemizdeki birçok dernek gibi bu dernek de kapatılmıştır.
27 Temmuz 1978 yılında Kalkandere Kaymakamlığı'na takdim edilen tüzükle Hurmalık Köyü Kur'an Kursu Yaptırma ve Yaşatma Derneği kurulmuştur. Bu derneğin kurucuları ise Mehmet Çorbacı, İbrahim Küskü, Muttalip Yıldırım, Mehmet Yıldırım, İlyas Küskü, Hüseyin Öksüzoğlu, Ahmet Onur ve Hüseyin Bayar'dan müteşekkildir. Dernek çalışmalarına başlamış, fakat 12 Eylül darbesi bu derneği de kapattığı için kurs binasının inşası da natamam kalmıştır.
Yarım kalan Kur'an Kursu'nun yapımı işini tamamlamak amacıyla 1986 yılında, 2908 sayılı Dernekler Yasası'na uygun olarak Kalkandere İlçesi Hurmalık Köyü Kur'an Kursu ve Okul Talebelerine Yardım Derneği kurulmuştur. Bu dernek, Kur'an Kursu binasını tamamlamış, yabancı yerlerden gelen öğrencileri barındırmak için bir yurt inşa etmiştir. Hem dernek, hem de Kur'an Kursu hâlen hizmet vermektedir.
Sözü geçen derneğin kurucuları ise Ahmet Yıldırım, Yüksel Ardal, İbrahim Küskü, Hızır Yıldırım, Hızır Küskü, Hüseyin Özbek ve Hüseyin Büyük'ten müteşekkildir.

Köyümüzün Son Derneği

Köyümüzde en son kurulan ve hâlen daha faaliyetini sürdüren dernek ise, 2908 sayılı Dernekler yasası'na göre 5 Ocak 2001 tarihinde kurulan Rize Kalkandere Hurmalık Köyünü Kalkındırma Kültür ve Yardımlaşma Derneği'dir. Bu derneğin merkez ve lokali, İstanbul Kadıköy'dedir. Dernek, Hurmalık Köyü'nün yol, su, elektrik, cami ve mezarlık gibi ihtiyaçlarını karşılamak gibi hizmetlerin yanında, ekonomik ve kültürel alanlarda köylülerin birbiriyle ilişki kurmasına zemin hazırlamak, ayrıca dernek adına gayrı menkul satın almak gibi amaçlarla kurulmuştur.
Bu derneğin kurucuları ise Mehmet Çorbacı, Yalçın Küskü, Harun Büyük, Enes Öksüz, Muhammed Ayaz, İrfan Yavuz, Kemal Bayar, Hayrullah Kenan ve İsmail Şeref'dir.
Görüldüğü gibi, Hurmalık Köyü'nde ihtiyaç hasıl olduğu zaman çeşitli dernekler kurulmuş, ihtiyaç giderildikten sonra da bu dernekler kapanmıştır. Köyde kurulan derneklerin sayısı ve yaptıkları çalışmalar, küçümsenmeyecek miktardadır.




MEHMET ÇORBACI
Rize K,dere Hurmalık Köyü Kalk, Kültür ve Yard, Derneği Başkanı
15,Mayıs 2002